Pieter oreert…

voor de sozial freischwebende Intelligenz

Afbraak van de Rechtsstaat

Op mijn blog heb ik het al meerdere keren gehad over de rechtsstaat. De Partij van de Arbeid meent nu de PVV zwart te moeten maken door de PVV ervan te beschuldigen de rechtsstaat af te breken. Op zich is dat waar, maar de pot verwijt hier dat de ketel zwart is.

Formeel gesproken betekent de rechtsstaat niets anders dan dat de overheid zich op een transparante en eenduidige wijze gedraagt richting burgers. Dat er geen, of zo weinig mogelijk, sprake is van willekeur en corruptie in geledingen van de overheid. Dat is een juridische opvatting van wat de rechtsstaat inhoudt.

Ik heb op dit blog al eerder betoogd dat de rechtsstaat ook een cultuurfenomeen is, een fenomeen dat verder reikt dan alleen de gedragingen van de staat en de overheid. Het feit dat we een juridische rechtsstaat hebben, dat de overheid ons allen fatsoenlijk behandelt, is een direct uitvloeisel van het feit dat wij Nederlanders elkaar over het algemeen op een fatsoenlijke wijze willen behandelen.

Het is niet voor niets dat we op diverse indexen, opgesteld door non-profit waakhonden, hoog eindigen. Zo hoeven we op de index over rechtsstaten, de zogenaamde Rule of Law Index, slechts vier landen voor ons te dulden. Idem dito voor de Transparancy Index. Idem dito voor de rangorde van meest welvarende landen ter wereld. Je zou haast denken dat al die zaken met elkaar samenhangen.

En dat is ook zo. In al die landen die hoog scoren op de Rule of Law Index, wordt ook hoog gescoord op zaken als lage corruptiegraad en hoge welvaart. Maar dat is niet zozeer dankzij de overheid in die landen. Het is met name te danken aan de bevolking van al die landen, waar dus overwegend mensen wonen die op een faire wijze met hun medeburgers willen omgaan. Dankzij die burgers kunnen hun samenlevingen op zo’n wijze georganiseerd worden dat daaruit een juridische rechtsstaat ontstaat en gehandhaafd kan worden.

Dit is nu het punt dat ik wil maken: wij hebben in Nederland nog een relatief goede culturele rechtsstaat én juridische rechtsstaat. Met de nadruk op relatief, want wereldwijd, ook in landen die hoog scoren op de Rule of Law Index, staan de beide vormen van de rechtsstaat onder druk. Steeds meer mensen, ook in ons land, worden geconfronteerd met overheden die steeds meer rechten voor hun neuzen wegkapen. Met overheden die de samenleving zo organiseren dat burgers niet meer gezamenlijk de schouders eronder zetten, maar zich als elkaar concurrenten gaan gedragen. Die elkaar steeds meer gaan zien als wandelende zakken geld waaraan verdiend kan worden. Zonder daarbij oog te hebben voor  wederkerigheid in relaties. Vind een Diederik Samson het dan gek dat slechts twee procent van onze bevolking het klimaatprobleem als urgent ervaart? Weet u wat ondergetekende als urgent ervaart? Of hij over vijf jaar nog wel de huur kan betalen, omdat mede dankzij de PvdA de huurverhogingen in de vrije sector (de zogenaamde geliberaliseerde huursector) niet meer aan wettelijke grenzen gebonden is! Ik durf in mijn huidige huurwoning geen cent te investeren, omdat ik niet weet of ik hier over vijf jaar nog wel kan wonen. Wat boeit mij de staat van het klimaat over vijftig jaar, als ikzelf door de overheid gereduceerd wordt tot iemand die steeds meer van dag tot dag moet leven, als mij de mogelijkheid wordt ontnomen mijn leven te plannen?

Diederik Samson is exit, en terecht. Maar waar Samson een naïeve idealist met oogkleppen was, is Lodewijk Asscher een wolf in schaapskleren, die framende retoriek en ad hominem tactieken niet schuwt, al worden die verpakt in verbloemend cadeaupapier. Hij denkt de kiezer te kunnen paaien met zijn “progressief patriottisme”, maar als puntje bij paaltje komt zal ook hij, net als nu Mark Rutte (de liberale patriot), thuiskomen uit Brussel met de boodschap dat hij gevochten heeft als een leeuw, maar dat hij er helaas niet meer uit heeft kunnen halen. “Brussel” als eeuwig excuus om je handen in onschuld te kunnen wassen.

De Partij van de Arbeid heeft de afgelopen twintig jaar van harte meegewerkt aan de afbraak van de rechtsstaat. Niet de rechtsstaat in juridische zin, maar wel de rechtsstaat in culturele zin. En daarmee het kader geschapen waarin een partij als de PVV kan floreren. Als de Partij van de Arbeid de juridische rechtsstaat werkelijk zo aan het hart ligt, dan doet ze er beter aan de culturele rechtsstaat te versterken, met wetten en andere instrumenten die de burger het gevoel geven dat de toekomst een redelijke mate van zekerheid en voorspelbaarheid in zich draagt. Dat is beter dan te waarschuwen voor de PVV, omdat als er niets verandert, mensen -kiezers- geen andere keuze hebben dan op een egocentrische wijze voor zichzelf op te komen en zich aan de medemens, die van nu of die van 2065, niets gelegen te laten liggen.

De PVV bestaat dankzij de PvdA, niet ondanks de PvdA!

Comments are currently closed.