Pieter oreert…

voor de sozial freischwebende Intelligenz

filosofie




Samsara

Vandaag kwam ik in mijn RSS-feed een berichtje getiteld Artsen moeten leren luisteren naar patiënt tegen. Het eerste wat ik dacht, nog voor het artikel gelezen te hebben, was: zeiden ze dat twintig jaar geleden ook al niet?

Naarmate ik ouder word, word ik steeds vaker geconfronteerd met zulke zaken, met wielen die elke keer opnieuw uitgevonden worden. Zo volgde ik begin jaren 90 een Teleac-cursus Klantgericht Ondernemen. Klantgerichtheid was toen heel hot, maar daarna trad een periode aan die ik voor het gemak maar even het Business Process Reenginering tijdperk noem, waarin de aandacht in onderneming volledig naar binnen gericht werd en de klant bijzaak werd. Ik viel in 2011 dan ook van mijn stoel toen de directeur van het bedrijf waar ik werkte zich verbaasd maar verheugd uitliet over de enorm positieve effecten van kleine klantgerichte handelingen, handelingen die nieuw voor deze onderneming waren. Toen ik zijn e-mail las waarin hij ons, de medewerkers, opriep om het voorbeeld te volgen, wist ik meteen dat hij, een man van ongeveer mijn leeftijd, die Teleac-cursus dus duidelijk niet gevolgd had. Dat is dan directeur van een bedrijf dat honderdduizenden klanten bedient…

Er is wel eens gezegd dat de geschiedenis zich herhaalt omdat we niets leren van onze geschiedenis. Vroeger vergoelijkte ik het herhalen van de geschiedenis door te stellen dat iedere generatie recht heeft op zijn eigen geschiedenis, en dat iedere generatie dus noodzakelijkerwijs eerder gemaakte fouten moet herhalen. Tegenwoordig geloof ik dat het meer een cultuurprobleem is, dat in onze gehorizontaliseerde cultuur het overdragen van levenskennis en -ervaring niet gewaardeerd wordt en daarom ook niet gebeurt. Of dat vroeger anders was, zou ik niet durven zeggen, want ik was er zelf niet bij. Wat ik wel weet is dat dit gebrek aan cultuuroverdracht eraan bijdraagt dat de westerse cultuur in haar misère blijft steken. Het wiel van het lijden wordt elke keer weer opnieuw uitgevonden. Dat is trouwens helemaal niet zo slecht voor de economie.

N.B.: om kritiek op mijn opmerking over het BPR-tijdperk voor te zijn, wil ik even gezegd hebben dat de idealen van BPR op zich goed waren, maar dat e.e.a. toch verkeerd uitgepakt heeft omdat organisaties deze methodiek misbruikt hebben om kosten te reduceren.

Het Opperwezen

In zijn Metafysica Lambda ging de Griekse wijsgeer Aristoteles op zoek naar de Onbewogen Beweger. De gedachte hierbij was dat alles een oorzaak heeft, maar dat er iets moet zijn dat niet het gevolg van iets anders is, want de keten van oorzaak en gevolg kan niet tot in het oneindige teruggaan. Er is iets dat de oorzaak is van al het andere, maar zelf geen oorzaak heeft.

Als het bovenstaande u te abstract in de oren klinkt: het gaat over het fenomeen dat wij in onze hedendaagse samenleving ‘God’ plegen te noemen. In een meer antropologische, algemene en abstracte betekenis, welteverstaan.

Hoewel sommige filosofen kritisch zijn over het concept van de Onbewogen Beweger, is voor veel mensen dit principe het startpunt voor hun denken over God. De vraag is voor hen niet zozeer of er zoiets als een god is, maar vooral wat die god dan is en hoe die zich manifesteert. En dat leidt dan weer tot heftige discussies, bijvoorbeeld tussen atheïsten en gelovigen. Zo zijn er atheïsten die het geloof in een scheppende god maar onbewijsbare en irrationele onzin vinden. Aan de andere kant zijn er gelovigen die het volstrekt logisch vinden dat dit Universum, dat vooral complex van aard lijkt te zijn (maar misschien helemaal niet is), nooit uit zichzelf kan zijn ontstaan en dat er dus wel een iets als een scheppende god (of goden) moet zijn geweest. (more…)